Luke

Optimising rare tree species detection for large-area mapping : a case study on European aspen (Populus tremula)

dc.contributor.authorHardenbol, Alwin A.
dc.contributor.authorØrka, Hans Ole
dc.contributor.authorGobakken, Terje
dc.contributor.authorKostensalo, Joel
dc.contributor.departmentid4100111010
dc.contributor.departmentid4100111010
dc.contributor.orcidhttps://orcid.org/0000-0002-0615-505X
dc.contributor.orcidhttps://orcid.org/0000-0001-9883-1256
dc.contributor.organizationLuonnonvarakeskus
dc.date.accessioned2026-10-05T06:41:04Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractSome locally rare tree species – like European aspen (Populus tremula L.) – contribute disproportionately to forest biodiversity, making their accurate monitoring important for conservation. However, most remote sensing studies of rare tree species ignore their low prevalence/base rate, necessary for model transferability. We aimed to assess European aspen classification under realistic landscape prevalence and find methods to improve classification performance. Across 253 plots from field data in Våler, Norway we detected and segmented 5455 living trees, including 55 European aspens (ca. 1% prevalence), from high-density airborne laser scanning (ALS) data merged with multispectral aerial imagery. Individual segments were then classified as European aspen or non-aspen using random forest and synthetic minority oversampling (SMOTE). We evaluated classification based on tree counts and summed tree volumes. To underpin the importance of prevalence consideration and compare our results, we also re-analysed published Fennoscandian European aspen classification studies. Contrary to a perfect balance, we found an optimal SMOTE-ratio at ca. 0.07 (European aspen–non-aspen ratio). Our count-based classification achieved 32% (16–52) false discovery rate (FDR) and 73% (60–83) false negative rate (FNR), whereas volume-based classification achieved 31% (11–51) FDR and 54% (38–71) FNR. Re-analysed studies averaged 66% FDR and 33% FNR at a 1% prevalence. Our results demonstrate that rare tree species classification benefits from optimising majority–minority ratios and, given the ecological value of larger trees, volume-based approaches are warranted. Finally, we urge reporting landscape prevalence and adjust classification metrics to reflect these to enable transferability to real-world applications in rare tree species classification.
dc.identifier.citationHow to cite: Hardenbol A. A., Ørka H. O., Gobakken T., Kostensalo J. (2026). Optimising rare tree species detection for large-area mapping: a case study on European aspen (Populus tremula). Silva Fennica vol. 60 no. 3 article id 26012. https://doi.org/10.14214/sf.26012
dc.identifier.urihttps://jukuri.luke.fi/handle/11111/104372
dc.identifier.urlhttps://doi.org/10.14214/sf.26012
dc.identifier.urnURN:NBN:fi-fe20261005131014
dc.language.isoen
dc.okm.avoinsaatavuusjulkaisumaksu900
dc.okm.avoinsaatavuusjulkaisumaksuvuosi2026
dc.okm.avoinsaatavuuskytkin1 = Avoimesti saatavilla
dc.okm.corporatecopublicationei
dc.okm.discipline1181
dc.okm.discipline4112
dc.okm.discipline112
dc.okm.internationalcopublicationon
dc.okm.julkaisukanavaoa1 = Kokonaan avoimessa julkaisukanavassa ilmestynyt julkaisu
dc.okm.selfarchivedon
dc.publisherSuomen metsätieteellinen seura
dc.relation.articlenumber26012
dc.relation.doi10.14214/sf.26012
dc.relation.ispartofseriesSilva fennica
dc.relation.issn0037-5330
dc.relation.issn2242-4075
dc.relation.numberinseries3
dc.relation.volume60
dc.rightsCC BY-SA 4.0
dc.source.justusid146280
dc.subjectBayesian statistics
dc.subjectBiodiversity conservation
dc.subjectBase rate problem
dc.subjectBroadleaves
dc.subjectIndividual tree map
dc.subjectModel transferability
dc.teh41007-00297501
dc.titleOptimising rare tree species detection for large-area mapping : a case study on European aspen (Populus tremula)
dc.typepublication
dc.type.okmfi=A1 Alkuperäisartikkeli tieteellisessä aikakauslehdessä|sv=A1 Originalartikel i en vetenskaplig tidskrift|en=A1 Journal article (refereed), original research|
dc.type.versionfi=Publisher's version|sv=Publisher's version|en=Publisher's version|

Tiedostot

Näytetään 1 - 1 / 1
Ladataan...
Name:
Hardenbol_et_al-SF-2026-Optimising_rare_tree_species_detection_for_large-area_mapping-article26012.pdf
Size:
2.01 MB
Format:
Adobe Portable Document Format
Description:
Hardenbol_et_al-SF-2026-Optimising_rare_tree_species_detection_for_large-area_mapping-article26012.pdf

Kokoelmat